Powrót

Analiza rentowności przedsiębiorstwa

Teoria

Do analizy rentowności przedsiębiorstwa niezbędne jest zapoznanie się z następującymi pojęciami:

Próg rentowności[1] – nazywany także punktem wyrównania (ang. BEP – break even point).

Próg rentowności charakteryzuje sytuację, w której przychody ze sprzedaży równoważą koszty stałe i zmienne firmy. Aby obliczyć próg rentowności należy podzielić koszty w przedsiębiorstwie na stałe (np. amortyzacja) i na zmienne (np. energia, materiały).

Próg rentowności wyraża się ilościowo lub wartościowo. W pierwszym przypadku określa się ile sztuk produktu należy sprzedać, a w drugim wartość sprzedaży jaka musi być osiągnięta. Będąc w progu rentowności wynik finansowy przedsiębiorstwa jest równy 0, tzn. że firma ani nie poniosła straty ani nie osiągnęła zysku. Ponieważ amortyzacja jest kosztem niepieniężnym, to w progu rentowności przepływy pieniężne są jej równe.

Próg rentowności jest obliczany według wzorów:

BEP ilościowy = (koszty stałe)/(cena – koszt jednostkowy zmienny)

BEP wartościowy = BEP ilościowy*cena, lub (KS/marża jednostkowa)*cena

BEP procentowy = (koszty stałe)/(popyt)*100

Koszty stałe[2] - nakłady, które przedsiębiorca ponosi bez względu na wielkość produkcji, np. czynsz, wynagrodzenia, procenty od kredytów, koszty konserwacji itp. Aby zmienić te koszty w krótkim czasie należy wprowadzić radyklane zmiany w przedsiębiorstwie, a i wtedy czas zmiany będzie zależeć od ich charakteru.  

W przedsiębiorstwach będących głównie usługodawcami (np. restauracje, kina, teatry, hotele) koszty stałe są podstawowym składnikiem kosztów.

Koszty stałe są pomijane w analizie długookresowej. Długość okresu w tej analizie zależy od branży.

Przykładem może być koszt zatrudnienia pracownika w sklepie, który w analizie krótkookresowej będzie kosztem stałym, a w analizie długookresowej może zmienić się, jeśli właściciel postanowi rozbudować sklep i stworzyć nowe stanowisko pracy. W tej sytuacji wzrost „produkcji" (sprzedaży) pociąga za sobą wzrost kosztu najmu pracowników.

Koszty zmienne[3] są to koszty związane z produkcją i ich poziom zależy bezpośrednio od jej wielkości. Wraz ze wzrostem produkcji rosną koszty zmienne, a zmniejszają się gdy produkcja spada. Pojęcia kosztów zmiennych nie można ograniczać tylko do firm produkcyjnych, ponieważ również firmy handlowe czy usługowe mogą je ponosić.

Do kosztów zmiennych możemy zaliczyć koszty bezpośrednie takie jak surowce czy towar oraz niektóre koszty wydziałowe (inaczej koszty ruchu), czyli energia lub paliwo wykorzystywane w celach technologicznych lub napędowych.

Tak więc koszty całkowite (TC – od ang. Total Cost) równają się sumie kosztów stałych (FC – od ang. Fixed Costs ) i kosztów zmiennych (VC – od ang. Variable Costs ), co można zapisać:

TC = FC + VC

Informacja o kosztach zmiennych i stałych wykorzystywana jest podczas podejmowania decyzji krótkookresowych oraz podczas tworzenia rachunku kosztów zmiennych. Od 2002 roku w Polsce podział na koszty stałe i zmienne jest stosowany w rachunkowości finansowej do obliczania kosztu wytworzenia.

 

[1] Farris, Paul W.; Neil T. Bendle; Phillip E. Pfeifer; David J. Reibstein (2010). Marketing Metrics: The Definitive Guide to Measuring Marketing Performance. Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Education, Inc.

[2] O'Sullivan, Arthur; Alan Price (2003). Economics: Principles in Action. Upper Saddle River, New Jersey 07458: Pearson Prentice Hall. p. 111.

Zasada działania

Po wprowadzeniu danych wejściowych:

  • Rachunek zysków i strat za 3 okresy
  • Bilans za 3 okresy

system opracuje raport przedstawiający w formie tabel i wykresów podział kosztów na stałe i zmienne oraz wyliczenie progu rentowności.

Interpretacja wyniku

Model wyznacza poziom kosztów stałych i zmiennych oraz progi rentowności.


  • Analiza dynamiki sprawozdania finansowego

    Analiza dynamiki sprawozdania finansowego

    ok
  • Analiza rentowności przedsiębiorstwa

    Analiza rentowności przedsiębiorstwa

    ok
  • Dzienny raport sprzedaży

    Dzienny raport sprzedaży

    ok
  • Analiza form opodatkowania

    Analiza form opodatkowania

    ok
  • Wycena opcji walutowych

    Wycena opcji walutowych

    ok
  • Analiza wskaźnikowa dla KPiR

    Analiza wskaźnikowa dla KPiR

    ok
  • Model prognozy - metoda regresji liniowej

    Model prognozy - metoda regresji liniowej

    ok
  • Kalkulator dla umowy o pracę

    Kalkulator dla umowy o pracę

    ok
  • Rachunek przepływów

    Rachunek przepływów

    ok
  • Analiza ryzyka kredytowego

    Analiza ryzyka kredytowego

    ok
  • Wycena metoda likwidacyjna

    Wycena metoda likwidacyjna

    ok
  • Model Millera-Orra

    Model Millera-Orra

    ok